A livella
Ogn'anno,il due novembre,c'é
l'usanza
per i defunti andare al Cimitero.
Ognuno ll'adda fà chesta crianza;
ognuno adda tené chistu penziero.
Ogn'anno,puntualmente,in questo giorno,
di questa triste e mesta ricorrenza,
anch'io ci vado,e con dei fiori adorno
il loculo marmoreo 'e zi' Vicenza.
St'anno m'é capitato 'navventura...
dopo di aver compiuto il triste omaggio.
Madonna! si ce penzo,e che paura!,
ma po' facette un'anema e curaggio.
'O fatto è chisto,statemi a sentire:
s'avvicinava ll'ora d'à chiusura:
io,tomo tomo,stavo per uscire
buttando un occhio a qualche sepoltura.
"Qui dorme in pace il nobile marchese
signore di Rovigo e di Belluno
ardimentoso eroe di mille imprese
morto l'11 maggio del'31"
'O stemma cu 'a curona 'ncoppa a tutto...
...sotto 'na croce fatta 'e lampadine;
tre mazze 'e rose cu 'na lista 'e lutto:
cannele,cannelotte e sei lumine.
Proprio azzeccata 'a tomba 'e stu signore
nce stava 'n 'ata tomba piccerella,
abbandunata,senza manco un fiore;
pe' segno,sulamente 'na crucella.
E ncoppa 'a croce appena se liggeva:
"Esposito Gennaro - netturbino":
guardannola,che ppena me faceva
stu muorto senza manco nu lumino!
Questa è la vita! 'ncapo a me penzavo...
chi ha avuto tanto e chi nun ave niente!
Stu povero maronna s'aspettava
ca pur all'atu munno era pezzente?
Mentre fantasticavo stu penziero,
s'era ggià fatta quase mezanotte,
e i'rimanette 'nchiuso priggiuniero,
muorto 'e paura...nnanze 'e cannelotte.
Tutto a 'nu tratto,che veco 'a luntano?
Ddoje ombre avvicenarse 'a parte mia...
Penzaje:stu fatto a me mme pare strano...
Stongo scetato...dormo,o è fantasia?
Ate che fantasia;era 'o Marchese:
c'o' tubbo,'a caramella e c'o' pastrano;
chill'ato apriesso a isso un brutto arnese;
tutto fetente e cu 'nascopa mmano.
E chillo certamente è don Gennaro...
'omuorto puveriello...'o scupatore.
'Int 'a stu fatto i' nun ce veco chiaro:
so' muorte e se ritirano a chest'ora?
Putevano sta' 'a me quase 'nu palmo,
quanno 'o Marchese se fermaje 'e botto,
s'avota e tomo tomo..calmo calmo,
dicette a don Gennaro:"Giovanotto!
Da Voi vorrei saper,vile carogna,
con quale ardire e come avete osato
di farvi seppellir,per mia vergogna,
accanto a me che sono blasonato!
La casta è casta e va,si,rispettata,
ma Voi perdeste il senso e la misura;
la Vostra salma andava,si,inumata;
ma seppellita nella spazzatura!
Ancora oltre sopportar non posso
la Vostra vicinanza puzzolente,
fa d'uopo,quindi,che cerchiate un fosso
tra i vostri pari,tra la vostra gente"
"Signor Marchese,nun è colpa mia,
i'nun v'avesse fatto chistu tuorto;
mia moglie è stata a ffa' sta fesseria,
i' che putevo fa' si ero muorto?
Si fosse vivo ve farrei cuntento,
pigliasse 'a casciulella cu 'e qquatt'osse
e proprio mo,obbj'...'nd'a stu mumento
mme ne trasesse dinto a n'ata fossa".
"E cosa aspetti,oh turpe malcreato,
che l'ira mia raggiunga l'eccedenza?
Se io non fossi stato un titolato
avrei già dato piglio alla violenza!"
"Famme vedé..-piglia sta violenza...
'A verità,Marché,mme so' scucciato
'e te senti;e si perdo 'a pacienza,
mme scordo ca so' muorto e so mazzate!...
Ma chi te cride d'essere...nu ddio?
Ccà dinto,'o vvuo capi,ca simmo eguale?...
...Muorto si'tu e muorto so' pur'io;
ognuno comme a 'na'ato é tale e quale".
"Lurido porco!...Come ti permetti
paragonarti a me ch'ebbi natali
illustri,nobilissimi e perfetti,
da fare invidia a Principi Reali?".
"Tu qua' Natale...Pasca e Ppifania!!!
T''o vvuo' mettere 'ncapo...'int'a cervella
che staje malato ancora e' fantasia?...
'A morte 'o ssaje ched''e?...è una livella.
'Nu rre,'nu maggistrato,'nu grand'ommo,
trasenno stu canciello ha fatt'o punto
c'ha perzo tutto,'a vita e pure 'o nomme:
tu nu t'hè fatto ancora chistu cunto?
Perciò,stamme a ssenti...nun fa''o restivo,
suppuorteme vicino-che te 'mporta?
Sti ppagliacciate 'e ffanno sulo 'e vive:
nuje simmo serie...appartenimmo à morte!"
|
Het geestelijk niveau ( A
Livella)
Elk
jaar, 2 november , is het gebruikelijk
om voor de doden naar het kerkhof te gaan.
Een ieder wel opgevoede persoon doet dit
en iedereen zou deze gedachte moeten hebben
Elk
jaar, precies, op deze dag
van deze trieste en terugkerende gebeurtenis,
ga ik daar ook naar toe en met wat bloemen versier ik
de marmeren nis ‘van tante’ Vincenza
Al bezig zijnde overkwam me
een avontuur
nadat ik dit trieste huldiging had volbracht
Madonna! als ik er aan denkt, wat een angst!
Maar toen kreeg ik moed.
'Wat er gebeurde is het
volgende, luister:
Het was bijna sluitingstijd:
ik, liep langzaam, langzaam naar buiten
mijn blik werpend op wat graven..
"Hier rust in vrede
de nobele Markies
heer van Rovigo e di Belluno
Dappere held van duizend ondernemingen
overleden maart de 11e '31 "
'"Het wapen met aan de
bovenkant een kroon
...onder een kruis gemaakt van lampjes;
drie bossen rozen met een rouwrand :
kaarsen, kleine kaarsjes en zes lichtjes.
Vlak naast het graf van deze heer
was er nog een kleine graf
Verlaten, zonder ook maar een bloem;
met een teken van alleen een kleine kruis.
En boven het kruis kon
je nog net lezen:
"Esposito Gennaro – man van stadsreiniging":
Toen ik dit las,kreeg ik pijn in mijn hart
Deze dode zonder ook maar een lichtje!
Dit is het leven! 'dacht ik bij
mezelf…
De ene heeft veel gekregen en de andere niks!
Had deze arme ziel ooit verwacht
dat hij ook in de andere wereld bedelaar zou zijn ?
Toen ik
mijn fantasie over deze gedachten liet gaan ,
was het alweer bijna middernacht,
en bleef ik als gevangene opgesloten,
doodsbang bij de kaarsen.
Dan opeens , wat zag ik in de verte?
Twee schaduwen kwamen dichterbij
Ik dacht: dit lijkt me raar…
ben ik wakker.. slaap ik of is dit fantasie?
Anders dan een
fantasie: het was de Markies:
met een buis van snoep en een overjas;
gevolg door een lelijk geklede stinkende
man,
met een bezem in zijn handen .
En dat is vast heer Gennaro
‘de arme dode… de straatveger..
Op dat moment zag ik het niet meer helder:
ze zijn dood en ze komen op dit tijdstip terug?
Ze stonden nog geen hand
van mij verwijdert,
toen de Markies plotseling stil stond,
zich omdraait en langzaam en rustig
tegen Gennaro zegt:”Jonge man”!
Van U wil ik weten, laag
kreng,
met welke moed en met welke durf
u te laten begraven, tot mijn schande, naast mij
die een ebleem van een rederijkerskamer heeft !
Kaste is kaste en dat zal
gerespecteerd worden,
maar u verloor het verstand en de maatstaf;
uw stoffelijk overschot werd, ja, begraven:
maar bedolven in de afval! !
Nog meer verdragen kan ik
niet
Uw stinkend dichtbij,
ga indien nodig een kuil zoeken
Tussen uw gelijken, tussen uw mensen"
"Mijnheer Markies,
het is niet mijn schuld,
ik had u dit nooit aangedaan;
mijn vrouw is het geweest die deze stommiteit begaan heeft,
wat kon ik doen, ik was dood?
Als ik levend was dan maakte ik u blij,
dan pakte ik mijn kist met vier botten erin
nu meteen, kijk nu… op dit moment
en
gooide ik mezelf in een andere graf".
"En waar wacht je op
, jij gemeen en onopgevoede
dat mijn toorn zich te buiten gaat?
Als ik niet een getitelde man was
Dan was ik allang gewelddadig geworden!"
"Laat maar zien.. dat geweld...
'Om de waarheid te zeggen, ik ben het zat
om jou aan te horen; mijn geduld raakt op,
ik vergeet dat ik dood ben en dat wordt klappen uitdelen!...
Wie denk je wel te zijn..
een god?
Weet je, hier binnen, zijn we allemaal hetzelfde?...
...Dood ben jij en dood ben ik ook;
Iedereen net als bij de geboorte allemaal hetzelfde".
"Smerig
varken!...Hoe durf je
Jezelf te vergelijken met mij,
ik, weledelgeboren, nobel en
perfect,
benijdenswaardig aan de prinselijke hoogheid?".
"Jij hier'
Kerst…Pasen en Epifania!!!
Wil je in je hoofdprenten
dat je hersens nog steeds ziek van fantasie zijn?...
'De dood weet je wat dat is?...dat is een niveau...
'Een koning,'een
rechter,'een groot man,
die dit hek passeert, heeft eén
ding gemeen.
hij is alles kwijt,'zijn leven en ook zijn naam:
en jij, heb je deze berekening nog niet gemaakt?
Daarom, luister naar
me… wees niet bekrompen,
verdraag me naast je- wat kan jou het schelen?
Die grapjes doen alleen de levenden:
Wij zijn serieus...wij horen bij de doden!
Vertaling: Carolina
D'Andrea
|